Niepełnosprawność w bajkach
Rodzice często zwracają się z prośbą o podanie miejsca, gdzie można wyszukać bajki o tematyce integracji, bądź niepełnosprawności. Zazwyczaj poszukiwania bajek o tej tematyce rozpoczynają się w chwili gdy w rodzinie jest dziecko w pełni zdrowe i pojawia się kolejne - niepełnosprawne. Rodzice szukają także wówczas, gdy zdrowe dziecko ulega wypadkowi i staje się niepełnosprawne. Po pierwszym szoku rozpoczyna się proces wyjaśniania dziecku przyczyn trudnej rzeczywistości i proponowanie dziecku przyjmowania postawy akceptacji choroby i niepełnosprawności.
Biorąc pod uwagę rynek bajek dostępnych w Polsce, trzeba powiedzieć, że jest on ubogi w treści związane z niepełnosprawnością i integracją. Zdeterminowany rodzic odnajdzie jednak po pewnym czasie szukane kreskówki. Trzeba sięgnąć do takich bajek jak: Reksio, Przygód kilka Wróbla Ćwirka, Pszczółka Maja, Krecik, Zaczarowany Ołówek. Są to bajki nastawione na rozwijanie w dziecku wrażliwości na osoby z najbliższego otoczenia, w tym osoby chore, niepełnosprawne i słabe. W bajce pt. "Reksio pielęgniarz" można odnaleźć dużo postaw wrażliwości, która owocuje bezinteresowną opieką nad kimś, kto ulega wypadkowi i wymaga długoterminowej opieki. Podobnie rzecz ma się z bajką pt. "Reksio i bocian", gdzie wspomniany Reksio opiekuje się przez pół roku bocianem ze złamanym skrzydłem. Warto też sięgnąć do pięknego odcinka bajki z Misiem Uszatkiem, pt. "Nowy Kolega". Bajka opowiada o tym, jak w przedszkolu pojawia się nowa postać - Mopsik, charakteryzująca się schorzeniem, które dla pozostałych dzieci stanowi zagadkę.

Jest słabszy od innych dzieci i często ma zawroty głowy, zaburzenia wzroku. Dzieci starają się pomóc Mopsikowi, w jak najszybszym zintegrowaniu się z grupą. Mopsik początkowo obawia się tego, jak zostanie odebrana jego słabość jednak szybko przekonuje się, że wśród dzieci można odnaleźć prawdziwych przyjaciół. Warto sięgnąć także do literatury pięknej z gatunku baśnie i bajki. Tutaj na pierwsze miejsce wysuwa się baśń Hansa Christiana Andersena "O dzielnym ołowianym żołnierzyku". Tytułowa postać nie ma nogi ale ma marzenia, z którymi zderza się brutalna rzeczywistość. Baśń uczy dzieci o tym, że nie warto rezygnować z marzeń i ambitnych planów nawet w chwili gdy pojawia się niepełnosprawność. W baśni czytelnik odnajdzie także wskazówki - jak postępować, gdy przychodzą na myśl obawy przed odrzuceniem przez w pełni zdrowe społeczeństwo. Dużo więcej bajek poruszających tematykę niepełnosprawności pojawiło się w ostatnich latach, zwłaszcza za sprawą bajek Walta Disneya, czy też innych popularnych serii edukacyjnych, np. Ulica Sezamkowa. W tej serii pojawia się odcinek, gdy bajkowa postać Elmo postanawia odwiedzić szkołę tańca dla dzieci, w której pokazane są integracyjne pary taneczne. Jest pięknie opowiedziana historia dziewczynki tancerki, która porusza się na wózku inwalidzkim. W innej bajce dzieci, w tym niepełnosprawne odwiedzają wraz z postaciami z Ulicy Sezamkowej - zoo. W tym odcinku dzieci zdrowe uczą się jak pomagać dzieciom niepełnosprawnym pokonywać bariery architektoniczne. W lubianej przez dzieci bajce "Franklin" występuje postać Borsuka, który porusza się o kulach. W "Szczenięcych latach Clifforda" dziecko poznaje postaci niewidomej ogrodniczki i sąsiada poruszającego się na wózku inwalidzkim. W bajce pt. "Barney i przyjaciele" pojawiają się także dzieci niepełnosprawne.
Dzieci przyjmują przekaz dosłownie - gdy oglądają bajki szukają najprostszych skojarzeń, nie ukrytych sensów, dlatego tak bardzo ważne jest to, aby pokazywać, że niepełnosprawność nie jest niczym niezwykłym, wstydliwym, mniej wartościowym. Bajki poruszające tematykę niepełnosprawności mają wymiar edukacyjny, pozwalają dziecku oswoić się z osobami niepełnosprawnymi z najbliższego otoczenia. Warto sięgać do tych bajek, dzięki którym dziecko poczuje się pewniej wśród rówieśników w przedszkolu, czy w szkolnej ławce.
Leszek Langer